Przejdź do głównej treści

R   E   P   E   T   I   T   I   O       E   S   T       M   A   T   E   R       S   T   U   D   I   O   R   U   M

5 lutego 1820 zmarł Tadeusz Brzozowski, dwudziesty z kolei generał jezuitów, pierwszy zaś po kasacie zakonu w 1773 r.

On Luty 05, 2026

 

Tadeusz Brzozowski 

21 października 1749 - 5 lutego 1820

Do Towarzystwa Jezusowego wstąpił 26 sierpnia 1765 w Nieświeżu, a następnie m.in. uczył w szkołach jezuickich w Mińsku Litewskim, gdzie zastała go kasata zakonu (21 lipca 1773). Studia teologiczne odbył w seminarium duchownym w Wilnie i przyjął święcenia kapłańskie w Pińsku w 1775 r. Nauczyciel dzieci na dworach magnatów, a potem języka francuskiego w szkole wojewodzkiej Komisii Edukacji Narodowej w Mińsku Litewskim. Tam też przełożył z francuskiego i wydał znane dzieło ks. Nonnota „Dykcjonarz filozoficzny religii”. Gdy jezuici ustalili się na Białej Rusi, Brzozowski porzucił swoje stanowisko i przeniósł się r. 1782 do Potocka, gdzie przyjęty chętnie, uzupełnił studia teologiczne, złożył profesję zakonną, a potem przez 12 lat uczył języka francuskiego, głosząc równocześnie kazania, urządzając misje ludowe i opiekując się więźniami i chorymi po szpitalach. Zasłynął wtedy jako znakomity mówca i stylista, o czym świadczą także jego piękne i jędrne listy z okresu sprawowania urzędu generalskiego. Przełożył również kilka wartościowych religijno-ascetycznych dzieł francuskich i włoskich, nauczywszy się języka włoskiego w Połocku. Przez wicegenerała Lenkiewicza zamianowany sekretarzem, spełniał te funkcje przez okres rządów dwu następnych generałów, oo. Kareu i Grubera; w r. 1802 został wybrany asystentem, a w r. 1805 generałem odradzającego się w Europie zakonu. Na tym stanowisku rozwinął dzięki wielkim swoim przymiotom nader żywą działalność.Pracował jako nauczyciel i prefekt w szkołach w Orszy, Połocku i Witebsku. Na V Kongregacji Połockiej został dnia 14 września 1805 wybrany generałem zakonu.

Dbał bardzo o poziom i podnoszenie studiów po szkołach, a zwłaszcza w kolegium połockim, dla którego otrzymał przywileje akademickie (1812) i uwolnił je od niewygodnej zależności od Akademii wileńskiej. Otoczył szczególna troską kult męczennika Andrzeja Boboli i w 1808 sprowadził jego ciało z Pińska do Połocka. Po długich staraniach uzyskał zgodę cara Aleksandra I na erekcję Akademii Połockiej, która nadzorowała pozostałe szkoły jezuickie bez ingerencji z zewnątrz. Wysyłając w latach 1806–1810 ośmiu jezuitów białoruskich do Bostonu, oraz następnych do Maryland i do Georgetown wspomógł odradzające się tam struktury zakonu. Obradował także z braćmi na terenie Europy zachodniej o przyszłych możliwościach. Jako tłumacz wydał Dykcjonarz filozoficzny religii (Wilno 1782) K. F. Nonnotte'a i O naśladowaniu Najświętszej Maryi Panny (Połock 1800) A. de Rouville. Pierwsze 10 lat rządów Brzozowskiego, to okres największej świetności w dziejach jezuitów białoruskich, uwieńczonej przywróceniem zakonu w r. 1814. Sędziwy generał, kochany i uwielbiany przez swoich, cieszył się ogromnym szacunkiem. W 1814 doczekał wznowienia zakonu na całym świecie przez papieża Piusa VII, co wywołało niechęć cara Aleksandra. Brzozowski nie uzyskał carskiego pozwolenia na wyjazd do Rzymu i zmarł w Połocku. Dnia 25 marca 1820 r. – kilka tygodni po śmierci generała Brzozowskiego (zm. 5 lutego 1820 r.) – Aleksander I podpisał dekret wydalający jezuitów w ogóle z granic Imperium Rosyjskiego. https://kresy.pl/kresopedia/tadeusz-brzozowski/ https://pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Brzozowski_(genera%C5%82_jezuit%C3%B3w) https://jezuici.pl/2014/01/wskrzeszenie-z-popiolow/