16 lutego 1879 urodził się Janusz Iwaszkiewicz, historyk, archiwista, wydawca wspomnień Edwarda Woyniłłowicza.
Janusz Iwaszkiewicz
16 lutego 1879 - 6 sierpnia 1944
Janusz Iwaszkiewicz urodził się w Holczycach koło Słucka w rodzinie Leonarda i Marii z Bułhaków. Uczęszczał do gimnazjum z Słucku. Studiował na Uniwersytece Warszawskim i na Uniwersytecie Lwowskim, doktorat pod kierunkiem Szymona Askenazego. Latem 1904 roku Iwaszkiewicz bawił w położonych kilka mil od Nowogródka Szczorsach, wielkich dobrach rodziny Litaworów-Chreptowiczów. Jej najwybitniejszym przedstawicielem był kanclerz wielki litewski Joachim Chreptowicz (1729–1812). Bogate zbiory biblioteczne i archiwalne, opisane z końcem lat dziewięćdziesiątych XIX wieku przez Stanisława Ptaszyckiego (1853–1933), przyciągały do Szczors badaczy przeszłości. Askenazy wyprawił Iwaszkiewicza z listami polecającymi do ówczesnego właściciela, hr. Apolinarego Buteniewa-Chreptowicza. Na młodym historyku ogromne wrażenie zrobiła licząca blisko 30 tysięcy woluminów dwupiętrowa biblioteka w owalnej sali pałacowej. W grudniu 1904 roku, przy okazji pobytu w Mińsku Litewskim, Iwaszkiewicz wygłosił publiczny odczyt o Litwie w 1812 roku, co świadczyło już o pewnym zaawansowaniu pracy. Kilka miesięcy później wyruszył do białoruskiego Zamościa, majątku Aleksandra Jelskiego, poniekąd dziwaka. Przyjęty zrazu niechętnie, znalazł w gospodarzu nietuzinkową osobę o istotnych zasługach dla rozwoju kultury. Askenazy i w tym przypadku zabiegał o udostępnienie uczniowi zbiorów. Od siedemdziesięcioletniego właściciela pałacu Iwaszkiewicz usłyszał wiele interesujących opowieści. Od 1906 pracował nauczycielem gimnazjalnym w Warszawie. W latach 1908-1911 wykładał historje Polski na Wydziale Humanistycznym Towarzystwa Kursów Naukowych w Warszawie. W latach 1918-1930 archiwista w Archiwum Akt Dawnych. W latach 1922-1925 zastępca profesora na USB. Habilitacja w 1924 na Uniwersytecie Poznańskim. Od 1930 profesor nadzwyczajny na USB, profesor zwyczajny historii nowożytnej – 1938. Był jednym z pionierów badań nad dziejami porozbiorowymi. W 1931 roku wydał Pamiętniki Edwarda Woyniłłowicza. W okresie II wojny światowej brał udział w tajnym nauczaniu w Wilnie. Został rozstrzelany przez Gestapo podczas powstania warszawskiego. https://apcz.umk.pl/KLIO/article/view/KLIO.2019.028/18444
https://pl.wikipedia.org/wiki/Janusz_Iwaszkiewicz